EĞİTİM & BİLİM 2023-IV

1066-1067 yılları, İslam eğitim tarihinde köklü bir değişimin başlangıcı olarak anılır. Büyük Selçuklu Devleti’nin güçlü veziri Nizamülmülk, Sultan Alparslan’ın buyruğuyla Bağdat’ta ilk medreseyi kurarak eğitim sistemine yepyeni bir yön verir. Bu adım, kısa sürede tüm İslam coğrafyasına yayılır; şehirlerden kasabalara, hatta köylere kadar her yerde benzer kurumlar açılmaya başlar. Hükümdarlar, devlet adamları ve varlıklı bireyler, Nizamülmülk’ün izinden giderek kendi adlarına medreseler inşa ettirir. Oysa medreselerden önce eğitim, belirli bir mekâna bağlı kalmaksızın yürütülüyordu. Camiler, âlimlerin evleri, saraylar ya da kitapçı dükkânları, bilginin aktarıldığı geçici adreslerdi. Bu çalışma, medreselerin doğuşunu ve gelişimini mercek altına alırken, medrese öncesi eğitim anlayışının da izlerini sürüyor. İslam dünyasında bilginin yolculuğunu, kurumsallaşma sürecini ve toplumsal dönüşümdeki etkisini anlamak için önemli bir kaynak.