EĞİTİM & BİLİM 2022-III

1066-1067 yılları, İslam eğitim tarihinde unutulmaz bir dönemeç olarak öne çıkar. Büyük Selçuklu Devleti’nin güçlü veziri Nizamülmülk, Sultan Alparslan’ın buyruğuyla Bağdat’ta ilk medreseyi kurarak yeni bir çağın kapılarını aralar. Bu adım, kısa sürede tüm İslam coğrafyasına yayılır; şehirlerden köylere kadar her yerde benzer eğitim kurumları yükselmeye başlar. Hükümdarlar, devlet adamları ve varlıklı kesimler, Nizamülmülk’ün izinden giderek kendi adlarına medreseler inşa ettirir. Oysa medreselerden önce eğitim, belirli bir mekâna bağlı kalmaksızın sürdürülürdü. Camiler, bilginlerin evleri, saraylar ya da kitapçı dükkânları, öğretimin gerçekleştiği başlıca alanlardı. Bu çalışma, medreselerin doğuşunu ve gelişimini ele alırken, medrese öncesi eğitim anlayışının da izlerini sürüyor. İslam dünyasında bilginin serüveni, böylece daha bütüncül bir bakışla ortaya konuyor.