Edebiyat-ı Arabiyye ile Ulum-i İslamiyye

Musa Carullah Bigiyef’in bu çalışması, aslında Ebü’l-Alâ el-Maarrî’nin *el-Lüzûmiyyât* adlı divanının çevirisine yöneltilen eleştirilere verilmiş bir yanıt olarak başlamıştı. Ne var ki yazar, bu savunmayı aşarak geniş bir perspektif sunan, İslam düşüncesinin temel taşlarını sorgulayan bir incelemeye dönüştürdü. Arap dili ve edebiyatından başlayarak kelam, tefsir, hadis, fıkıh, fıkıh usulü ve tasavvuf gibi alanlara uzanan eleştirileri, adeta bir manifesto niteliği taşıyor. Bigiyef’e göre yüzyıllardır medreselerde okutulan temel metinler ve bu metinlere yazılan şerhler, çoğunlukla niteliksiz ve işlevsiz eserlerden oluşuyor. Dahası, özellikle kelam ve fıkıh gibi disiplinlerde metodolojik sorunlar göze çarpıyor. Örneğin, kelamcıların "zan" ifade eden tek kişilik rivayetlere dayanarak kesin inanç alanına dahil ettikleri meseleler, İslam dünyasında pek çok problemin kaynağını oluşturuyor. Fıkıh alanında ise.