Dostoyevski ve Nietzsche &Trajedinin Felsefesi

Dostoyevski’nin *Budala* romanındaki Prens Mişkin’in saflığı, Nietzsche’nin gözünde bir zayıflık değil, derin bir felsefi tartışmanın kıvılcımıydı. Nietzsche, *Deccal*’de Hz. İsa’yı "budala" olarak nitelemesiyle, aslında insanın acıya, umuda ve ahlaka bakışındaki uçurumu işaret ediyordu. Oysa Dostoyevski, aynı kavramları insanın kurtuluşu için birer köprü olarak görüyordu. İkisi de modern insanın yabancılaşmasını, ruhsuzlaşmasını sezmiş, ama çözümleri taban tabana zıt yollardan aramıştı. Biri Tanrı’yı reddederken, diğeri ona sığınmanın peşindeydi. 19. yüzyılın sonu ile 20. yüzyılın başında şekillenen bu fikir çatışması, bugün hâlâ kaygılarımızın, umutlarımızın ve çelişkilerimizin aynası olmayı sürdürüyor. İki dev düşünürün gerilimli diyaloğu, çağımızın sorunlarına ışık tutan bir kapı aralıyor.