Diyarbakır Sürgünleri & Bulgarların Kaleminden Kent Manzaraları 1862-1878

19. yüzyılın ortalarında, Osmanlı topraklarında yaşanan siyasi çalkantılar, Bulgaristan’daki direniş hareketlerinin de fitilini ateşler. 1862 ile 1878 yılları arasında, isyanlara karıştıkları gerekçesiyle yüz kırk kadar Bulgar, farklı meslek ve yaş gruplarından seçilerek Diyarbakır’a sürgüne gönderilir. Beş ayrı kafile halinde Dicle kıyısındaki bu kadim kente varan sürgünler, yolculuğun zorluklarıyla başa çıkmaya çalışırken, birçoğu Anadolu’nun sert iklimine ve şehrin alışılmadık koşullarına dayanamaz. Kimileri hastalıktan, kimileri de umutsuzluktan hayatını kaybeder. Ancak bu karanlık tabloya rağmen, bazıları firar etmeyi başarır; Halep, İskenderun, Erzurum ve Kafkasya üzerinden Romanya’ya kaçış yollarını arar. Kimi af fermanlarıyla özgürlüğüne kavuşurken, geri kalanlar 1878’deki Ayastefanos Antlaşması ile serbest bırakılır. Papazlardan öğretmenlere, tüccarlardan ressamlara kadar geniş bir yelpazeyi.