Din Siyaset İlişkisi / Haricilik Mezhebinin Doğuşu Bağlamında

İslam tarihinin erken dönemlerinde ortaya çıkan Haricilik, zaman içinde etkisini büyük ölçüde yitirmiş bir mezhep olarak bilinir. Günümüzde yalnızca İbadiyye kolunun varlığını sürdürdüğü Umman, Zengibar ve Cezayir’in bazı bölgeleri dışında izine rastlanmaz. Ancak Haricilerin düşünce yapısı ve yöntemleri, modern İslami hareketlerde benzer biçimlerde karşımıza çıkabiliyor. Özellikle radikal grupların yaklaşımlarıyla Haricilik arasında kurulan bağlantılar, kimi Batılı araştırmacıları bu tür hareketlerin kaynağını İslam’a dayandırma yanlışına düşürüyor. Oysa her dinin içinde aşırı yorumlara sahip grupların bulunması, evrensel bir gerçekliktir. Bu nedenle, Hariciliğin doğuşunu ve gelişimini doğru anlamak, hem tarihsel hem de güncel dini hareketleri değerlendirmek açısından büyük önem taşıyor. Mezhebin kökenlerine inmek, benzer eğilimleri daha sağlıklı bir bakış açısıyla yorumlamamıza yardımcı olabilir.