Devlet Yönetimi İçin Bilgelik Kılavuzu & Usuli’l-hikem fi Nizami’l-alem

17. yüzyılın ilk yarısında Osmanlı topraklarında yaşamış olan Hasan Bey-zade Ahmed Paşa, medrese eğitimi almış deneyimli bir devlet adamıydı. Rumeli ve Anadolu’da çeşitli görevler üstlenen Paşa, dönemin siyasi ve idari yapısında belirginleşmeye başlayan sorunlara tanıklık etmişti. Bu çalkantılı süreçte, aydınlar ve yöneticiler, devletin geleceğine dair uyarıcı nitelikte eserler kaleme almaya yönelmişti. Hasan Bey-zade’nin *Usuli’l-hikem fi Nizami’l-alem* adlı eseri de bu kaygıların ürünü olarak ortaya çıktı. Sultan II. Osman döneminin önde gelen isimlerinden Sadrazam Güzelce Ali Paşa’ya sunulan kitap, klasik Doğu-İslâm siyasetnâme geleneğinin izlerini taşır. Yöneticilere yönelik öğütler içeren eser, adaletin korunması, bilginlere saygı gösterilmesi, cömertliğin önemi, istişarenin ihmal edilmemesi ve savaşlarda tedbirli olunması gibi evrensel ilkeleri özlü bir dille aktarır. Zaman ve mekân sınırlarını aşan.