Derunizade Muhammed Hulusi Divanı

Balkan coğrafyasında Türk ve İslam kültürünün kök salmasında, Anadolu’dan yayılan tasavvuf geleneğinin payı büyüktür. Bu topraklara gönül eri dervişler, manevi önderlik misyonuyla adım atmış, halkın kalbine dokunmuşlardır. İkinci pîr olarak anılan İsmâil Hakkı Bursevî de, mürşidi Atpazarî Osman Efendi’nin yönlendirmesiyle Üsküp, Köprülü ve Ustrumca’da irşat faaliyetlerinde bulunur. Kısa süren Ustrumca ziyareti sırasında, gönül dünyasında derin izler bırakan Muhammed Hulûsî ile karşılaşması ise dönüm noktası olur. Onun yetkinleşmesiyle Bursevî’nin halifesi unvanını alan Hulûsî Efendi, ömrü boyunca bu görevi sürdürür. Ustrumca’daki Sultan Murad Camii’nde vaizlik ve müftülük yaparken, halkı aydınlatmanın yanı sıra iç dünyasındaki coşkuyu şiirle dile getirir. Divan’ında, bu manevi yolculuğun izleri, samimi bir dille satırlara dökülür.