Darbeler, anayasalar, ve modernleşme

Türkiye’nin anayasa serüveni, iktidarın dar bir kadro tarafından tekeline alındığı bir sürecin izlerini taşır. Bürokratik seçkinler, anayasaları hukukun üstünlüğünü tesis etmek yerine, kendi ideolojik hedeflerine ulaşmanın aracı olarak gördü. Halk, yönetimde söz sahibi olmaktan çok, denetlenmesi gereken bir kitle olarak algılandı. Her yeni anayasa, özgürlük vaatleriyle gelse de, sonuçta vesayet mekanizmalarını pekiştiren bir düzen kurdu. Demokrasi talepleri ise ya görmezden gelindi ya da zor yoluyla bastırıldı. Şükrü Karatepe, 1876’dan günümüze uzanan bu sancılı yolculuğu, darbelerin gölgesinde şekillenen anayasal dönüşümleri mercek altına alıyor. Modernleşme çabalarının, gerçek bir hukuk devleti inşa etmek yerine, iktidarın meşruiyet aracına dönüşmesini sorguluyor. Anayasaların, toplumu dönüştürme iddiasıyla nasıl bir kontrol mekanizmasına dönüştüğünü, tarihsel bir perspektifle ele alıyor.