Çıkrıklar Durunca (Cep Boy) (Tam Metin)

Sadri Ertem’in toplumcu gerçekçiliğin öncülerinden kabul edilen *Çıkrıklar Durunca*, 19. yüzyıl sonlarında Anadolu’nun dokuma tezgâhlarını sarsan bir gerçeği gözler önüne serer. Avrupa’dan gelen ucuz kumaşların yerli üretimi nasıl çökerttiğini, Bolu yöresindeki halkın bu yıkıma karşı ayaklanışını anlatır. Başlangıçta ekonomik bir direniş olarak başlayan hareket, zamanla dinî söylemlerle güçlenir; sermaye ile emek arasındaki çatışma, toplumsal bir hesaplaşmaya dönüşür. Anadolu isyan geleneğinin izlerini taşıyan roman, "Artık boğazımıza kadar battık, ya savaşacağız ya da teslim olacağız" sözleriyle direnişin kaçınılmazlığını vurgular. Ertem, dönemin çelişkilerini keskin bir dille aktarırken, okuru da bu mücadelenin içine çeker.