Census of Population

19. yüzyılın sonlarına doğru Osmanlı topraklarında esen değişim rüzgârları, imparatorluğun sınırlarını sarsarken, özellikle Balkan coğrafyasında yeni bir dönemin kapılarını araladı. Fransız Devrimi’nin özgürlük ve ulus bilinciyle beslenen dalgaları, çok kültürlü yapıyı derinden etkiledi. Farklı inanç ve kökenlerden gelen insanlar, artık kendi kimlikleriyle var olma hakkını ararken, kaybedilen topraklarda kalanlar da "öteki" ile mücadele etmek zorunda kaldı. Milletler Cemiyeti’nin gündeme getirdiği nüfus mübadelesi, iki toplumu da derinden yaralayan sosyal ve kültürel travmalara yol açtı. Asırlardır yurt edindikleri topraklardan, savaşın acımasızlığı ve güvenlik kaygılarıyla koparılan insanlar, yeni bir hayata tutunmaya çalışırken, geride bıraktıkları her şeyin özlemiyle kavruldu. Bu zorunlu göç, iki taraf için de benzer acıları, hasretleri ve toplumsal sancıları beraberinde getirdi.