Çaykara'da Gugar ile Kuskar'ların İzinden

Nazmiye Yazıcı’nın çalışması, Çaykara’nın dil mirasını derinlemesine ele alıyor. Bölgenin söz dağarcığı, Kıpçak-Kuman’dan Peçenek’e, Oğuz’dan Karamanoğlu’na uzanan geniş bir Türk lehçeleri mozaiğiyle örülü. Rum, Ermeni, Rus ve Gürcü dillerinden izler taşıyan bu zenginlik, Çaykaralıların eğitim hayatındaki başarısının ardındaki önemli etkenlerden biri. Yazar, “D” ve “T” seslerinin yazılı ve sözlü kullanımdaki karışıklığının nedenlerini irdelerken, “halaz”, “gorgor”, “kudal” gibi kelimelerin aslında unutulmuş Türkçe kökenlere dayandığını gözler önüne seriyor. “Saraho”, “çiçen” ya da “katur” gibi sözcüklerin yabancı etkilerle değil, yüzyıllardır süregelen bir halk bilimi geleneğinin parçası olduğunu vurguluyor. Çaykara’nın kültürel dokusunu anlamak için titizlikle derlenen bu çalışma, bölgenin dil zenginliğini sistemli bir bakışla sunarken, söz varlığının çok daha geniş bir yelpazeye yayıldığını da hatırlatıyor.