Capital: Volume 3

Karl Marx'ın üçüncü ciltte odaklandığı nokta, tefeciliğin para ekonomisindeki kritik rolüdür. Özellikle vergi, kira ya da haraç gibi belirli tarihlerde ödenmesi gereken yükümlülükler, insanları borçlanmaya iter. Antik Roma'dan modern çağlara kadar bu sistem, vergi tahsildarları ve mali yöneticiler üzerinden yaygınlaşır. Ticaretin gelişmesiyle alım ve ödeme arasındaki zaman farkı da büyür; paranın belirli bir vadede ödenmesi zorunluluğu, kriz anlarında tefeciyle sermaye sahibini aynı noktada buluşturur. Üreticiyi sürekli borç batağına sürükleyen faiz yükü, onun yeniden üretim olanaklarını yok eder. Böylece tefecilik, paranın ödeme aracı olma işlevini kendi çıkarları doğrultusunda şekillendirir ve bu alanı tamamen ele geçirir.