Can u Canan

18. yüzyılın sonlarına doğru, edebiyat dünyamızda önemli bir tartışma alevlenir: Nabi’nin *Hayrabad* mesnevisi sadelik eleştirileriyle karşılaşırken, Şeyh Galib’in *Hüsn ü Aşk*’ı büyük beğeni toplar. Refî, bu ikili arasında hassas bir denge kurmaya çalışır. Galib’in ustalığını kabul etmekle birlikte, onun Nabi’yi ağır sözlerle eleştirmesini haksız bulur. Bu gerilimi yatıştırmak, Galib’in "beş beytine bir nazire yaz" meydan okumasına yanıt vermek ve kendi adını ölümsüzleştirmek için kaleme alır *Can u Canan*’ı. Eser, *Hüsn ü Aşk*’a bir nazire olarak, aynı vezin ve konuyu sürdürür. Hikâyenin iskeleti korunur, karakterler aynı rolleri üstlenir; yalnızca küçük ayrıntılarda, birkaç ekleme ve çıkarmayla özgünlük kazanır. Refî, Galib’in beyitlerini taklit etmek yerine, onun izinden giderek kendi sesini bulur. Klasik mesnevi geleneğinin inceliklerini taşıyan bu eser, hem bir saygı duruşu hem de edebi bir meydan okumadır.