Budala & Nietzsche ve Dostoyevski Karşı Karşıya

Dostoyevski’nin edebiyat serüveni, 1846’da yayımlanan *İnsancıklar* ile başladı. Dönemin önemli eleştirmenlerinden Belinski, genç yazarın gelecekte büyük bir isim olacağını öngörmüştü. Ne var ki, sonraki eserleri –bugün klasikler arasında sayılsa da– o yıllarda beklenen ilgiyi görmedi. 1849’da, Çar I. Nikola’nın baskıcı yönetimine karşı çıkan Petraşevski çevresine katıldığı için tutuklandı. İdam cezasına çarptırıldı, son anda cezası sürgün ve zorunlu askerliğe dönüştürüldü. Sibirya’dan döndükten sonra *Vremya* dergisini çıkaran Dostoyevski, yazdığı romanlarla eski itibarını yeniden kazandı. *Budala*, 1868-1869’da *Russki Vestnik*’te bölümler halinde yayımlandı. Roman, insan ruhunun karmaşasını, delilik, tutku ve hastalık aynasında parçalanmış halleriyle gözler önüne serer. Dostoyevski, bu eserinde insanın içsel çatışmalarını, toplumun ve ahlakın sınırlarında dolaşan bir karakter üzerinden sorgular.