Bittiği Yerde Başlar & İmparatorluk'ta Doğan 16 Cumhuriyet Aydını

1900’lerin ilk on bir yılında dünyaya gelen bu aydınlar, Osmanlı’nın son demlerinde çocukluklarını yaşadılar. Eğitimlerini eski harflerle tamamladılar; gençliklerinin ilk adımları imparatorluğun çözülüşüne denk geldi. Bu geçiş dönemi, onlara kaybın acısını derinden öğretti. Düşmanın amansız saldırıları, Türklüğü yok etme hırsıyla doluydu; bu yüzden milliyet duyguları erken yaşlarda filizlendi. Gökalp’in deyişiyle, "eski kölenin darbesiyle" uyanan bir bilinçle büyüdüler. Savaşın ardından ülke, topyekûn bir aydınlanma ve kalkınma yoluna girdi. Batı’nın bilgi birikimini özümseyerek ilerlemek, artık bir zorunluluktu. Aslında bu düşünce yeni sayılmazdı; Osmanlı’nın son iki asrında benzer bir arayış hep vardı. Ancak bu kez, acı tecrübelerle yoğrulmuş bir nesil, miras aldıkları sorumluluğu omuzlamaya hazırdı. Kaybedilenlerle birlikte kazandıkları da vardı: acının verdiği dersler, onları hem daha güçlü hem de daha bilinçli kıldı.