Biraz Yakın Tarih Biraz Uzak Hurafe

Osmanlı'nın çalkantılı bir döneminde, Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa, Avrupa'nın kapılarını aralamak için gençleri Batı'ya gönderirken, bir yandan da Machiavelli'nin *Hükümdar* adlı eserini tercüme ettiriyordu. Ancak çeviriyi incelediğinde, beklediği derinlikten uzak buldu: "Daha ilk sayfalarda yenilik göremedim, devamı da aynı. Siyasi hilelere dair ondan öğrenecek fazla bir şey yok benim için." Bu sözler, dönemin aydınlanma arayışında bir çelişkiyi mi yoksa pratik bir gerçekçiliği mi yansıtıyordu? Paşa'nın, Batı'dan medeniyet ithal ederken bile kendi tecrübesine güvenen tavrı, Osmanlı'nın modernleşme sancılarını anlamak için önemli bir ipucu sunuyor.