Bir Osmanlı Maarif Nazırının Portresi Emrullah Efendi

Osmanlı’nın son döneminde eğitim, siyaset ve düşünce dünyasında iz bırakan Emrullah Efendi, 1858-1914 yılları arasında yaşamış çok yönlü bir aydındır. Jön Türk hareketinin içinde yetişen, Maarif Nazırlığına kadar yükselen bu ilginç şahsiyet, dil, felsefe ve ansiklopedik çalışmalarıyla dikkat çeker. Görev yaptığı çalkantılı yıllarda eğitim sistemine getirdiği yenilikler, Cumhuriyet döneminin eğitim anlayışına zemin hazırlamış; "Tuba Ağacı Nazariyesi" gibi özgün fikirleri ise ölümünden sonra bile tartışma yaratmıştır. Emrullah Efendi, sadece entelektüel birikimiyle değil, dalgınlığı ve nüktedan kişiliğiyle de tanınır. Dönemin mizah dergilerinde sıkça karikatürlere konu olmuş, "Mektepler olmasa maarifi ne güzel idare ederdim" gibi sözleriyle hafızalara kazınmıştır. E. Vildan Türkan’ın titiz araştırması, bu sıra dışı ismin hayatını ve dönemini ayrıntılı bir şekilde ele alarak Türk eğitim tarihine ışık.