Aytaşı

Wilkie Collins, 19. yüzyıl İngiliz edebiyatının gizem ve dedektif türünün öncü isimlerinden biri. Dostu Charles Dickens’ın gölgesinde kalmadan önce kendi ayakları üzerinde durmayı başaran yazar, *Aytaşı* ile edebiyat dünyasında kalıcı bir iz bırakmış. 1868’de Dickens’ın *All the Year Round* dergisinde bölümler halinde yayımlanan roman, Hindistan’dan çalınan değerli bir taşın İngiltere’deki macerasını konu alıyor. İkinci kez kaybolan bu gizemli elmas, olayları farklı tanıkların bakış açısından anlatan bir yapıyla sunuluyor; her yeni anlatım, gerçeğin bir yüzünü daha ortaya çıkarıyor. Collins, dedektiflik edebiyatının temel taşlarını bu romanda ustaca yerleştirmiş: sıradışı zekaya sahip bir dedektif, şüpheli dolu bir kır evi ve suçun yeniden canlandırılması gibi unsurlar ilk kez *Aytaşı*’nda karşımıza çıkıyor. Ayrıca, İngiltere ile Hindistan arasındaki sömürge ilişkilerine dair eleştirel bakışıyla da.