Aydın üzerine tezler, 1830-1980

Türk düşünce tarihinin en çok tartışılan figürlerinden biri olan aydın, Yalçın Küçük’ün kaleminde yeniden sorgulanıyor. Yaklaşık otuz yıl önce ilk kez yayımlandığında büyük yankı uyandıran bu çalışma, bugün de geçerliliğini koruyor. İkinci cildi, genişletilmiş indekslerle donatılmış haliyle okurla buluşurken, aydının toplumsal rolüne dair derin bir analiz sunuyor. Kitap, aydını salt fikir üretmekle sınırlamayan, eyleminin izini süren bir bakış açısıyla ele alıyor. Mithat Paşa’nın Taif’teki trajik sonu, Küçük’e göre Türk aydınının kaderinde bir kırılma noktası: İktidarın değil, muhalefetin sesi olma yolunda atılan ilk adım. Abdülhamit dönemi ise alışılmışın dışında değerlendiriliyor; padişahın eğitim ve sağlık alanındaki hamleleri, modernleşme çabasının somut örnekleri olarak öne çıkıyor. Aydınlanma düşüncesinin gerilediği, toplumun edilgenleştirildiği bir dönemde, bu çalışma, kaybolan bir geleneği hatırlatıyor.