Aptallık Üzerine

Robert Musil, aptallığın yalnızca bir zekâ sorunu olmadığını, aslında duyguların yanlış yönlendirilmesinden kaynaklanan karmaşık bir olgu olduğunu savunur. Bireyden topluma uzanan bu gizemli hal, çoğu zaman deha ile iç içe geçer; aralarındaki çizgi öylesine belirsizleşir ki ayırt etmek neredeyse olanaksızlaşır. Üstelik aptallık üzerine düşünmek bile tuhaf bir çelişki doğurur: Onu eleştiren, kendini bundan uzak sanırken tam da bu kibir, yeni bir aptallık örneği olabilir. Kalabalıkların sürü psikolojisi ise bu durumu daha da derinleştirir. Musil, Nazi Almanyası'nın yükseliş döneminde yaptığı bu konuşmada, keskin bir ironiyle her türlü aptallığı mercek altına alır. Kendini de bu eleştirinin dışında tutmadan, hem acımasız hem de eğlenceli bir dille insan doğasının bu kaçınılmaz yanını irdeler. Faşizmin nefret ettiği ve eserlerini yasakladığı bir yazarın kaleminden çıkan bu metin, zamanın ötesine uzanan bir sorgulama olarak kalır.