Ali Suavi Baş Veren İnkılapçı

Falih Rıfkı Atay, Osmanlı'nın çalkantılı dönemlerinde yaşamış bir ismi, Ali Suavi'yi mercek altına alıyor. On dokuzuncu yüzyılın ortalarında, Tanzimat'ın gölgesinde filizlenen bu sıra dışı düşünür, çağının çok ötesinde fikirlerle donanmıştı. Laiklik düşleri kuran, cumhuriyet hayalleri peşinde koşan, Türkçülüğün tohumlarını eken Suavi, dönemin baskıcı atmosferinde cesurca sesini yükseltti. Hem başındaki fesiyle hem de sarığıyla, devrimci düşüncelerini halkla buluşturma mücadelesi verdi. Sözlerinde padişahlara, vezirlere boyun eğmeyen, onları eşit görme cüretini gösteren Suavi, belki de ilk Türkçülerden biriydi. Tarihin ve bilimin ışığında, Türk milletinin ve dilinin yüceliğine inanmış, bu inancı uğruna canını bile feda etmekten çekinmemişti. Batı'nın eleştirilerine meydan okuyan, kendi değerlerine sıkı sıkıya sarılan bu öncü, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e uzanan yolda unutulmaz bir iz bıraktı. Atay'ın.