Alemde Sesim Var Benim

19. yüzyılın önemli düşünürlerinden Seyit Ezim Şirvânî, 1835’te Şamahı’da doğdu. Yaşadığı dönemin gerisinde kalan Müslüman toplumlarına duyduğu sorumlulukla, hayatını eğitim ve aydınlanmaya adadı. Fuzûli geleneğinin mirasçısı olarak gazelleriyle tanınan Şirvânî, İslam coğrafyasını dolaşarak Arapça ve Farsça öğrendi, derin bir ilmi birikim edindi. Ne var ki, medreselerdeki eğitimin yetersizliğini fark edince harekete geçti. 1869’da, pozitif bilimlerin ve yabancı dillerin yer aldığı, çağdaş bir eğitim anlayışını benimseyen "Mektep"i kurdu. Burada kendi kaleme aldığı *Rebiü'l-Etfâl* adlı eseri ders kitabı olarak kullandı; öğrencilerine dil öğrenmenin, güzel konuşmanın ve öğretmene saygının önemini aşıladı. Gece gündüz demeden yazan, halkının uyanışı için mücadele eden Şirvânî, bu çabalarıyla dönemin çıkarcı mollalarını ve sahte din adamlarını kızdırdı. Eleştirileri ve yenilikçi duruşu, ona pek çok düşman.