Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı

Henri Bergson’un 20. yüzyılın ilk çeyreğinde ortaya koyduğu "yaşam atılımı" düşüncesi, umutsuzluğa kapılmış Avrupa düşünce dünyasına taze bir nefes getirdi. Felsefe ve sanat çevrelerinde adeta bir çığır açan bu kavram, her tartışmanın merkezine yerleşti. Bergson’un felsefesi, dönemin entelektüel hayatına öylesine nüfuz etti ki, birçokları yeni bir düşünsel ufkun kapılarını araladığını düşündü. William James’ten Marcel Proust’a, Bernard Shaw’dan Claude Debussy’ye kadar pek çok isim, eserlerinde onun izlerini taşıdı. Hatta Türkiye’de Cumhuriyet’in ilk yıllarında filizlenen düşünce hareketleri bile Bergson’un etkisinden nasibini aldı. Onun felsefesinde gerçeklik, durağan madde değil, sürekli bir akıştır. Zaman, geçmişin birikimiyle şekillenen, her an yeni bir deneyimle zenginleşen bir süreçtir. Bergson’a göre var olmak, değişmektir ve bu değişimi yalnızca sezgi kavrayabilir.