93 Harbi’nde Rusya’da Osmanlı Esirleri

19. yüzyıl, Osmanlı ile Rusya arasındaki çatışmaların en şiddetli yaşandığı dönemdi. Yüzyıllara yayılan gerilim, 1877-78 Savaşı’yla (93 Harbi) doruğa ulaştı; bu mücadele, imparatorluğun kaderini değiştiren bir dönüm noktası oldu. Cephede alınan yenilgiler, toprak kayıpları ve ağır anlaşmaların yanı sıra, savaşın en az konuşulan yüzü esir düşen askerlerin hikâyesiydi. Yaklaşık yüz bin Osmanlı askeri, uluslararası hukukun henüz şekillenmekte olduğu bir dönemde Rus topraklarında esir kaldı. Bu süreçte, geçmiş savaşlara göre daha düzenli ve sistemli bir esaret deneyimi yaşadılar. Ancak zorlu iklim koşulları, uzak diyarlardaki yalnızlık ve belirsizlik, onların günlük hayatını derinden etkiledi. Mesut Karakulak, bu ihmal edilen tarihi kesiti belgelerle ele alıyor; esirlerin yaşadıkları, iade süreçleri ve hukuki statüleri üzerinden Osmanlı’nın son dönemine farklı bir bakış sunuyor.